ในการพิจารณาว่าจะดำเนินการใช้สิทธิโดยรัฐกับยาที่มีสิทธิบัตรตัวใดนั้น เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของคณะอนุกรรมการดำเนินการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรด้านยาและเวชภัณฑ์โดยรัฐ ซึ่งคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติจัดตั้งขึ้น โดยมีเลขาธิการคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเป็นประธาน ซึ่งมีผู้แทนจากกระทรวงพาณิชย์ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา กระทรวงสาธารณสุข รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญเป็นอนุกรรมการด้วย

สำหรับหลักเกณฑ์ในการคัดเลือกยาที่จะประกาศใช้สิทธินั้น จะต้องเป็นยาหรือเวชภัณฑ ์ในบัญชียาหลักแห่งชาติที่มีความจำเป็นต่อชีวิตมนุษย์ หรือมีความจำเป็นในการแก้ปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ หรือมีความจำเป็นสำหรับใช้ในภาวะฉุกเฉิน หรือมีความจำเป็นสำหรับการป้องกันและควบคุมโรคระบาด และยาและเวชภัณฑ์ดังกล่าวมีราคาสูงมาก จนเป็นอุปสรรค ทำให้รัฐไม่มีงบประมาณเพียงพอ ในการจัดหายานั้นมาบริการแก่ประชาชนได้อย่างเพียงพอถ้วนหน้า และนอกจากนี้ ยาที่จะสามารถออกมาตรการบังคับใช้สิทธิได้นั้น จะต้องเป็นยาที่มีแหล่งผลิตหรือจำหน่ายยาชื่อสามัญที่มีราคาต่ำกว่ามากด้วย